Flexibel werken: definitie, modellen, voordelen & tips

Flexibel werken, dat door de digitalisering steeds belangrijker is geworden, biedt tal van voordelen voor zowel werknemers als werkgevers. Het omvat flexibele werktijden (zoals glijdende uren of een gecomprimeerde werkweek) en de mogelijkheid om vanuit huis te werken. Dit leidt tot een hogere medewerkerstevredenheid, een betere balans tussen werk en privé en een hogere productiviteit. Bij de invoering ervan moeten duidelijke afspraken worden gemaakt, aangezien het model gebaseerd is op vertrouwen en heldere prestatiecriteria. Belangrijke aspecten zijn regelmatige feedback, het naleven van rusttijden en het bevorderen van de teamgeest door middel van virtuele vergaderingen en teamevenementen. Flexibel werken vereist bovendien een hoge mate van zelforganisatie en verantwoordelijkheidsgevoel.

Een werkdag van maandag tot en met vrijdag van 09.00 tot 17.00 uur is voor veel mensen nauwelijks nog voor te stellen. Voor veel bedrijven is dit al de realiteit. Sinds de digitalisering de arbeidswereld meer vrijheid heeft gegeven, staan de persoonlijke behoeften van werknemers, die deel uitmaken van flexibel werken, centraal. Voor zowel werknemers als werkgevers biedt dit model een aantal voordelen die flexibel werken steeds aantrekkelijker maken.

Flexibele werkmodellen

Waar flexibel werken voorheen slechts incidenteel en op kleine schaal werd toegestaan, staan bedrijven nu bijna onder druk om flexibele werkmethoden in het dagelijks leven te integreren en tot op zekere hoogte te normaliseren. Over het onderwerp flexibiliteit gaat het om de werkplek of de werktijd (bijvoorbeeld flexibele werktijden). Bij flexibele werktijden zijn werknemers vrij om binnen een bepaald kader hun eigen begin- en eindtijden te bepalen. Nog een flexibel tijdmodel is de gecomprimeerde werkweek, waarbij 35 tot 40 uur wordt gewerkt in minder dan de standaard vijfdaagse werkweek. Daarnaast kunnen ook deeltijdwerk of ploegendiensten worden ingezet. Zelfs jobsharing is mogelijk met een flexibele manier van werken. Het doel is om een balans te vinden tussen werk en privé. Locatieonafhankelijkheid maakt het mogelijk om thuis te werken, oftewel op afstand, of op de traditionele manier op kantoor.

Over het algemeen zorgt flexibel werken voor een hogere medewerkerstevredenheid . Werknemers profiteren van flexibele werktijden of deeltijdwerk, wat vaak beter aansluit bij hun privéleven. In veel gevallen worden de werktijden aangepast aan school- en opvangtijden. Ook thuiswerken wordt steeds aantrekkelijker. Werkzaamheden kunnen bovendien worden afgestemd op het moment van de dag waarop elk individu het meest productief is.

Het thuiskantoor, dat gepaard gaat met minder reistijd, creëert nieuwe mogelijkheden om werk en privé te combineren. Maar het is niet alleen de tijdwinst, ook de algehele tevredenheid zorgt voor een betere werksfeer; wie staat er immers graag uren in de file om op zijn werk te komen?

Met flexibel werken kun je werken wanneer er daadwerkelijk werk ligt. Als werkgever kun je zelf bepalen wanneer en hoeveel werk er nodig is.

Flexibel werken is vaak ook een voordeel voor potentiële nieuwe werknemers.

Waar moet bij de invoering rekening mee worden gehouden?

• Er moeten duidelijke afspraken worden gemaakt. Verwachtingen en randvoorwaarden moeten helder worden geformuleerd en gecommuniceerd.
• Elke werknemer is vrij om te beslissen of hij gebruik wil maken van flexibel werken. Niet iedereen vindt het prettig om thuis te werken. Het is aan de werknemer zelf of en in welke mate er gebruik wordt gemaakt van de faciliteiten van het bedrijf.
• Het model van flexibel werken is in de basis gestoeld op vertrouwen. Uiteindelijk draait alles om de resultaten.
• Prestatiecriteria voor medewerkers moeten vooraf worden vastgelegd en gedocumenteerd, zodat resultaten objectief meetbaar zijn.
• Ook medewerkers die veel vanuit huis werken, hebben recht op feedback. Regelmatige, opbouwende kritiek, maar ook erkenning en waardering zijn essentieel en mogen nooit worden vergeten.
• Rusttijden, waarin telefoontjes en e-mails onbeantwoord blijven, moeten ook bij thuiswerken worden gerespecteerd.
• Er moeten nieuwe faciliteiten voor vergaderingen worden gecreëerd, zodat deze ook virtueel kunnen plaatsvinden.
• Gezamenlijke teamevenementen zijn cruciaal om de onderlinge uitwisseling en de teamgeest te versterken.

Richtlijnen voor flexibel werken

• Schakel apparatuur na werktijd uit.
• Werkmodellen moeten vooraf kritisch worden getoetst, omdat medewerkers zich zonder een duidelijke structuur vaak ongemakkelijk voelen.
• Elke medewerker moet worden gestimuleerd om verantwoordelijkheid te nemen en ondernemend te denken.
• Taken, doelen en deadlines moeten helder worden gecommuniceerd.
• Het werkritme moet worden afgestemd op persoonlijke behoeften.
• Om sociale vaardigheden te bevorderen, moet er regelmatig worden genetwerkt.
• Zorgvuldigheid is het allerbelangrijkste bij flexibel werken.
• Flexibel werken vraagt om een hoge mate van zelforganisatie. Hiervoor moeten medewerkers hun eigen sterke en zwakke punten kennen.